การผันวรรณยุกต์ภาษาไทย

อาจจะไม่เกี่ยวกะ แม่และเด็กเท่าไร แต่อยากเก็บสรุปไว้ใช้สอนลูก สำหรับคนที่ไม่เคยอ่านอันเต็ม แนะนำให้ไปอ่านกระทู้ของคุณ big black eyes ในพันทิพ ตาม link ด้านล่างก่อน จะได้รู้ได้ลึกซึ้งและเข้าใจมากกว่า

สำหรับคำเป็น

	เสียงสามัญ	เสียงเอก	เสียงโท	เสียงตรี	เสียงจัตวา
อักษรกลาง	กา	ก่า	ก้า	ก๊า	ก๋า
อักษรสูง		ข่า	ข้า		ขา
อักษรต่ำ	คา		ค่า	ค้า

จะเห็นว่า อักษรกลางเป็นกลุ่มที่สามารถผันเสียงได้ครบทุกเสียงและตรงรูปตรงเสียง

สำหรับคำตาย

	เสียงสามัญ	เสียงเอก	เสียงโท	เสียงตรี	เสียงจัตวา
อักษรกลาง		กัด/กาด	กั้ด/ก้าด	กั๊ด/ก๊าด
อักษรสูง		ขัด/ขาด	ขั้ด/ข้าด
อักษรต่ำเสียงสั้น			คั่ด	คัด
อักษรต่ำเสียงยาว			คาด	ค้าด

จริงๆ แล้วคำตายเป็นคำที่ผันเสียงไม่ได้ ดังนั้นจะมีแต่รูปสามัญเท่านั้น สำหรับคำตายที่ใส่วรรณยุกต์จะเป็นคำที่มีลักษณะ เป็นคำยืมจากต่างประเทศ หรือคำที่ไม่มีความหมาย เอาไว้เขียนเพื่อเลียนเสียง เช่น เด๊ะ, เป๊ะ, ค่ะ, ปุ๊ก, บึ้ก หรือเอาไว้สอนการผสมคำสำหรับเด็ก

และไม่ว่าคำเป็นหรือคำตาย อักษรสูง และต่ำ จะไม่มีการใส่วรรณยุกต์ ตรีและจัตวา เนื่องจากมีเสียงเป็น ตรีและจัตวาได้โดยไม่ต้องใส่รูปวรรณยุกต์ ส่วนอักษรกลางเอง คำที่ใส่วรรณยุกต์ตรีและจัตวา มักจะไม่ใช่คำไทย แต่เป็นคำยืมจากภาษาจีน หรือภาษาต่างประเทศ

สำหรับวิธีจำอักษรแต่ละกลุ่ม

อักษรกลาง - ไก่จิกเด็กตายบนปากโอ่ง

อักษรสูง - ผีฝากถุงข้าวสารให้ฉัน

Reference:
เรื่องวรรณยุกต์ในภาษาไทย